آیا بشقاب غذای کودک تان پر از غذا می‌ماند؟ آیا هر وعده غذایی به یک جنگ تبدیل می‌شود؟ شما تنها نیستید. بی اشتهایی کودک یکی از رایج ترین دغدغه های والدین است. به همین دلیل تصمیم گرفتم مقاله «کودک من غذا نمی‌خورد! علل و ۱۵ راهکار طلایی برای والدین» را بنویسم. این مقاله راهنمای عملی شماست.

ابتدا باید بدانید لجبازی سر سفره همیشه مرض نیست. گاهی علت جسمی دارد. گاهی روحی. در مقاله «کودک من غذا نمی‌خورد! علل و ۱۵ راهکار طلایی برای والدین» تمام علل احتمالی را فهرست کرده‌ام. از کمبود آهن و روی بگیرید تا اضطراب جدایی و الگوهای اشتباه تغذیه‌ای. شما با خواندن این بخش متوجه می‌شوید ریشه مشکل کجاست.

اما دانستن علت کافی نیست. پس از تشخیص، زمان عمل فرا می‌رسد. در ادامه همان مقاله «کودک من غذا نمی‌خورد! علل و ۱۵ راهکار طلایی برای والدین» پانزده راهکار طلایی ارائه می‌دهم. این راهکارها را متخصصان تغذیه کودک تأیید کرده‌اند. مثلاً یاد می‌گیرید تکنیک «لقمه آزمایشی» چیست. یا چطور با تزیین خلاقانه غذا اشتهای کودک را تحریک کنید. همچنین قانون ۳۰ دقیقه میان وعده و غذای اصلی را توضیح می‌دهم.

نکته مهم دیگر حذف جنگ قدرت سر میز است. اجبار نتیجه عکس می‌دهد. من در «کودک من غذا نمی‌خورد! علل و ۱۵ راهکار طلایی برای والدین» نشان می‌دهم چطور بدون دعوا و التماس، کودک را به غذا علاقه‌مند کنید. روش گلدان جایزه و قصه گویی هنگام غذا از دیگر ابزارهای کاربردی این مقاله است.

در پایان نیز اشتباهات رایج والدین را مرور می‌کنم. و به شما می‌گویم چه زمانی حتماً به پزشک مراجعه کنید. اگر خسته شده‌اید و نمی‌دانید چکار کنید، همین حالا مطالعه «کودک من غذا نمی‌خورد! علل و ۱۵ راهکار طلایی برای والدین» را شروع کنید. این مقاله آرامش را به سفره هایتان بازمی گرداند.

بخش اول: چرا کودک من غذا نمی‌خورد؟

بسیاری از والدین فکر می‌کنند کودک فقط لجبازی می‌کند. اما مشکل گاهی ریشه پزشکی دارد. کم خونی کودک را بی‌حال و بی‌اشتها می‌کند. یبوست باعث دل درد و بیزاری از غذا می‌شود. رفلاکس معده هم اشتهای کودک را از بین می‌برد. دندان درآوردن لثه را حساس می‌کند. کمبود روی و آهن نیز مستقیماً اشتها را کاهش می‌دهد.

دسته دوم علل رشدی-روانی هستند. کودک یک تا سه ساله طبیعتاً لجبازی می‌کند. او می‌خواهد استقلال خود را نشان دهد. «نه» گفتن به غذا بخشی از رشد طبیعی اوست. اضطراب جدایی از مادر نیز اشتهای کودک را می‌گیرد.

علل محیطی و رفتاری را جدی بگیرید. تنقلات بیش از حد میان وعده، معده کوچک کودک را پر می‌کند. فضای تنش‌آلود سر سفره غذا را برای کودک کابوس می‌کند. اجبار و دعوا بر سر غذا، بیزاری دائمی ایجاد می‌کند.

نقش الگوهای تغذیه‌ای والدین را فراموش نکنید. کودک از شما تقلید می‌کند. اگر خودتان سبزی نخورید، او هم نمی‌خورد. اگر سر سفره موبایل دست بگیرید، او هم حوصله غذا ندارد. اول خودتان الگوی خوبی باشید.

تا اینجا علت اصلی بی‌اشتهایی کودک تان را شناختید. شاید مشکل پزشکی داشت. یا شاید لجبازی طبیعی دوران رشد بود. حالا زمان اقدام فرا رسیده است. بدون عمل، دانستن علت کافی نیست.

در این بخش پانزده راهکار طلایی ارائه می‌دهم. این راهکارها را به ترتیب اولویت اجرا چیده‌ام. یعنی از ساده‌ترین و سریع‌ترین راهکار شروع کنید. اگر جواب نگرفتید، سراغ مرحله بعد بروید. نیازی نیست یکباره همه را امتحان کنید.

اولین راهکار قانون ۳۰ دقیقه است. بعد از آن تکنیک «خودت انتخاب کن» را توضیح می‌دهم. تزیین خلاقانه غذا هم معجزه می‌کند. حذف تنقلات بی‌رویه را جدی بگیرید. همراه کردن کودک در آشپزی اشتها را تحریک می‌کند.

تکنیک «لقمه آزمایشی» اضطراب را از بین می‌برد. غذا دادن در جمع همسالان رقابت سالم ایجاد می‌کند. پرهیز از جنگ قدرت سر میز، اولین شرط موفقیت است. ابزارهای رنگی و قالب‌های سیلیکونی شاد، خوردن را تبدیل به بازی می‌کنند.

قصه‌گویی هنگام غذا، تخیل کودک را درگیر می‌کند. برنامه غذایی ثابت و منظم، نظم بیولوژیک ایجاد می‌کند. تکنیک گلدان جایزه، انگیزه بیرونی می‌دهد. عدم نمایش نگرانی والدین، فشار را کم می‌کند. مکمل‌های اشتها آور طبیعی را با مشورت پزشک امتحان کنید. و در نهایت نمایش انیمیشن کوتاه از شخصیت محبوب.

این پانزده قدم را به ترتیب جلو بروید. آرامش خود را حفظ کنید. نتیجه را خواهید دید.

۱. قانون ۳۰ دقیقه: فاصله میان وعده و غذای اصلی

بسیاری از کودکان به دلیل خوردن تنقلات نزدیک به وعده اصلی، سر سفره سیر می‌نشینند. قانون ۳۰ دقیقه این مشکل را حل می‌کند. یعنی میان آخرین میان وعده و غذای اصلی حداقل نیم ساعت فاصله بگذارید. این زمان به معده کودک فرصت خالی شدن می‌دهد. همچنین قند خون او تنظیم می‌شود. اگر کودک یک ساعت قبل از ناهار یک بیسکویت خورده باشد، موقع غذا واقعاً گرسنه نیست. اما ۳۰ دقیقه فاصله کافی است تا اشتهای واقعی شکل بگیرد. این قانون را برای تمام وعده‌ها اجرا کنید. حتی برای میان وعده‌های سبک مثل میوه یا آبمیوه طبیعی. توجه کنید که پس از ۳۰ دقیقه دیگر هیچ خوراکی جز آب ساده ندهید. کودک یاد می‌گیرد اگر الان غذا نخورد، تا نیم ساعت بعد چیزی نمی‌گیرد. این قانون ساده، جنگ سر سفره را کم می‌کند. شما آرامش بیشتری دارید. کودک هم به مرور گرسنه سر میز می‌آید. فقط خودتان هم به این قانون پایبند باشید.

۲. خودت انتخاب کن: دادن حق انتخاب محدود

کودک نوپا عاشق استقلال است. اگر به او بگویید «بخور»، مقاومت می‌کند. اما اگر بگویید «مرغ می‌خواهی یا کوفته؟»، ناگهان همکاری می‌کند. این ترفند ساده «خودت انتخاب کن» نام دارد. شما دو گزینه سالم پیش روی کودک می‌گذارید. هر دو برای شما قابل قبول است. ولی کودک حس می‌کند خودش تصمیم می‌گیرد. مثلاً بپرسید «برنج را در بشقاب قرمز می‌خواهی یا آبی؟» یا «اول سوپ می‌خوری یا اول کتلت؟». انتخاب را محدود کنید. بیش از دو گزینه کودک را سردرگم می‌کند. این روش اضطراب کودک را کاهش می‌دهد. او دیگر احساس نمی‌کند کسی به او زور می‌گوید. شما هم بدون دعوا به هدف می‌رسید. حتی برای کودکان یک ساله هم جواب می‌دهد. کافی است با اشاره و لبخند دو گزینه را نشان دهید. پس فردا سر شام از کودک بپرسید: «نخودفرنگی می‌خواهی یا لوبیا سبز؟».

۳. تزیین خلاقانه غذا: تبدیل بشقاب به حیوانات یا شخصیت‌ها

کودک با چشم غذا می‌خورد پیش از آنکه با دهان بچشد. تزیین خلاقانه غذا اشتهای بصری او را تحریک می‌کند. شما نیازی به ابزار حرفه‌ای ندارید. با همان مواد غذایی ساده بشقاب را تبدیل به یک حیوان یا شخصیت کارتونی کنید. مثلاً برنج را به شکل جوجه گرد کنید. دانه فلفل سیاه را جای چشم بگذارید. هویج رنده شده را به شکل منقار و شانه روی سر جوجه بچینید. کلم بروکلی می‌شود درخت. کوفته تبدیل به توپ فوتبال می‌شود. حتی سیب زمینی له شده را با قالب قلب یا ستاره فرم دهید. وقتی کودک می‌بیند بشقابش شبیه «می‌می» یا «بن تن» است، ذوق می‌کند. خودش شروع به خوردن می‌کند. این کار فقط پنج دقیقه زمان می‌برد. اما اثر آن تا روزها می‌ماند. از کودک بخواهید ایده بدهد. بپرسید «امروز بشقابت شبیه گربه باشد یا خرس؟». خلاقیت به خورد غذا تبدیل می‌شود.

۴. حذف تنقلات بی‌رویه (چیپس، پفک، آبمیوه‌های صنعتی)

بزرگترین دشمن اشتهای کودک، تنقلات بی‌رویه است. چیپس و پفک کالری توخالی دارند. معده کوچک کودک را پر می‌کنند اما هیچ مواد مغذی به بدن نمی‌رسانند. آبمیوه‌های صنعتی هم مملو از قند افزوده هستند. قند خون کودک را ناگهان بالا می‌برند و بعد شدیداً پایین می‌آورند. نتیجه؟
کودک سر وقت غذا گرسنه نیست. یک راهکار ساده اجرا کنید: این خوراکی‌ها را اصلاً نخرید. اگر در کابینت نباشد، کودک درخواست نمی‌کند. به جای چیپس، ذرت بو داده خانگی بدهید. به جای آبمیوه صنعتی، یک برش پرتقال تازه. اگر کودک عادت به تنقلات دارد، تدریجی حذف کنید. اول تعداد را کم کنید. بعد دفعات را. بعد جایگزین کنید. یادتان باشد دو ساعت قبل از هر وعده اصلی، هیچ خوراکی غیر از آب ندهید. پس از یک هفته، کودک با اشتها سر سفره می‌نشیند. خودتان هم الگو باشید. جلوی کودک چیپس نخورید.

۵. همراه کردن کودک در آشپزی (حتی برای سنین پایین)

کودکی که در تهیه غذا مشارکت داشته باشد، حاضر است آن را بخورد. این یک اصل روانشناسی است. لازم نیست کار خطرناک به او بدهید. حتی یک کودک دو ساله می‌تواند کاهو را پاره کند. یا قاشق چوبی را هم بزند. سه ساله ها می‌توانند تخم مرغ را پوست بگیرند. چهار ساله ها خمیر را ورز دهند. همچنین می‌توانید چیدن سفره را به کودک بسپارید. جانمایی بشقاب و لیوان. شستن سبزیجات زیر شیر آب. چیدن میوه در سبد. وقتی کودک می‌بیند «این سوپ را من هم زدم»، افتخار می‌کند. موقع غذا می‌گوید «من این سالاد را درست کردم!». بعد با ذوق شروع به خوردن می‌کند. حتی اگر فقط یک قاشق از غذا را هم زده باشد. نکته ایمنی: هرگز کودک را کنار اجاق یا وسایل تیز تنها نگذارید. همیشه نظارت کنید. ولی اجازه دهید لذت آشپزی را تجربه کند. این کار اشتها را دو برابر می‌کند.

۶. تکنیک “لقمه آزمایشی”: بدون اجبار، فقط یک لقمه کوچک

اجبار به خوردن، بدترین روش ممکن است. کودک لجبازتر می‌شود. به جای آن از تکنیک «لقمه آزمایشی» استفاده کنید. قانون ساده است: از کودک بخواهید فقط یک لقمه کوچک از غذای جدید را امتحان کند. هیچ تعهدی برای خوردن بقیه غذا ندارد. می‌تواند بعد از آن «نه» بگوید. این لقمه می‌تواند به اندازه یک نخود باشد. حتی لازم نیست قورت دهد. فقط کافی است در دهان بگذارد و اگر خواست بیرون بیندازد. فشار را بردارید. بگویید «فقط یک بار مزه کن. اگر دوست نداشتی، اشکال ندارد». معمولاً بعد از چشیدن، بسیاری از کودکان می‌پسندند و ادامه می‌دهند. اگر هم نپسندید، باز هم پیروز شده‌اید. چون کودک با طعم جدید آشنا شده است. ممکن است دفعه دهم بپسندد. تحقیقات نشان می‌دهد کودک باید ۱۰ تا ۱۵ بار یک غذای جدید را ببیند و بچشد تا بپذیرد. پس ناامید نشوید. فقط هر بار یک لقمه آزمایشی بخواهید. بدون جنگ. بدون گریه.

۷. غذا دادن در جمع همسالان (تأثیر همتایان)

کودک از همسالان خود تقلید می‌کند، نه از حرف شما. اگر یک کودک دو ساله ببیند دوستش در مهدکودک دارد کلم بروکلی می‌خورد، او هم امتحان می‌کند. این پدیده «تأثیر همتایان» نام دارد. از این قاعده به نفع خود استفاده کنید. موقعیت‌هایی ترتیب دهید که کودک در جمع سایر کودکان غذا بخورد. مثلاً یک دورهمی کوچک با مادران دوست. هر کسی غذای خودش را سر سفره ببرد. یا در مهدکودک، معلم را در جریان بگذارید تا کنار کودکان خوش خوراک بنشاند. حتی می‌توانید یک عروسک یا همبازی خیالی را سر سفره بیاورید. به کودک بگویید «ببین عروسک داره کوفته می‌خوره! تو هم می‌خوای مثل اونا بخوری؟». رقابت سالم و همزادی، معجزه می‌کند. کودک نمی‌خواهد از دیگران عقب بماند. فقط مراقب باشید به رقابت منفی تبدیل نشود. مقایسه نکنید. فقط جمع شاد و آرام ایجاد کنید. غذا خوردن در جمع را تبدیل به تجربه‌ای لذت‌بخش کنید.

۸. پرهیز از جنگ قدرت سر میز (کودک را ۲۰ دقیقه پای میز نگه ندارید)

جنگ قدرت سر سفره، هر دو طرف بازنده می‌شوند. کودک اگر احساس کند شما مصمم به خوراندن هستید، مقاومت می‌کند. قانون طلایی: حداکثر زمان هر وعده غذایی برای کودک نوپا، ۲۰ دقیقه است. پس از ۲۰ دقیقه، حتی اگر بشقاب پر باشد، غذا را جمع کنید. هیچ التماسی نکنید. هیچ تهدیدی. فقط بگویید «غذای امروز تموم شد. وعده بعدی دو ساعت دیگه است». کودک یاد می‌گیرد اگر در زمان مقرر غذا نخورد، باید منتظر بماند. این روش ساده جنگ قدرت را خنثی می‌کند. شما اختیار زمان را دارید. کودک اختیار مقدار را. هیچکس به دیگری زور نمی‌گوید. همچنین کودک را مجبور نکنید تمام غذایش را تمام کند. احترام به حس سیری کودک را یاد بگیرید. اگر بعد از ۱۰ دقیقه گفت «سیر شدم»، بپذیرید. همینطور اگر نخواست یک لقمه هم بردارد، باز هم پذیرا باشید. آرامش شما به کودک امنیت می‌دهد. او آرام می‌گیرد و کمکم همکاری می‌کند.

۹. استفاده از قالب‌های سیلیکونی شاد و نی‌های رنگی

ابزارهای رنگی و جذاب، خوردن را تبدیل به بازی می‌کنند. قالب‌های سیلیکونی به شکل ستاره، دایناسور، گربه، ماشین و… در بازار پیدا می‌شوند. شما می‌توانید برنج، تخم مرغ، پوره سیب زمینی یا حتی میوه را با این قالب‌ها فرم دهید. یک بشقاب ساده تبدیل به مجموعه‌ای از اشکال فانتزی می‌شود. کودک دوست دارد ستاره را اول بخورد. بعد ماشین را. علاوه بر قالب‌ها، نی‌های رنگی و کج و معوج هم اشتهای کودک را برای نوشیدن ماست، دوغ یا سوپ رقیق بیشتر می‌کنند. حتی می‌توانید سبزیجات خرد شده را با خلال دندان رنگی به شکل سیخ‌های کوچک درآورید. این کار را به کودک بسپارید خودش سبزی‌ها را به سیخ بکشد. خوردن تبدیل به فعالیتی خلاقانه می‌شود. هزینه این ابزارها بسیار ناچیز است. اما تأثیر آن بر اشتهای کودک چشمگیر است. فقط مراقب باشید کودک با خلال دندان آسیب نبیند. نظارت کنید. اما لذت ببرید. خودتان هم از این قالب‌ها برای سالادتان استفاده کنید تا الگو شوید.

۱۰. قصه‌گویی هنگام غذا: «این برنج، ابرهای سفید توی بشقابه!»

تخیل کودک شما را با خود به هر کجا می‌برد. از این ابرقدرت استفاده کنید. به جای گفتن «قاشق برنج بخور»، یک قصه بگویید. مثلاً بگویید «ببین این برنج، ابرهای سفید توی بشقابه! حالا می‌خوای یکی از ابرها بره توی شکم بابا یا توی شکم تو؟». یا «این قطعه مرغ، یک کشتی فضایی است. داره میره سمت ماه. بیا کمک کنیم برسه به ماه (دهان)». کوفته را تبدیل به توپ فوتبال کنید. هویج حلقه شده را چرخ ماشین. کلم بروکلی را درخت جنگل. هر بار یک روایت جدید بسازید. حتی می‌توانید از شخصیت محبوب کودک استفاده کنید. بگویید «شیر پپا مینوشه تا قوی بشه. تو هم مثل پپا بنوش». قصه‌گویی اضطراب کودک را کاهش می‌دهد. او به جای تمرکز روی «باید بخورم» روی داستان تمرکز می‌کند. ناخودآگاه قاشق باز می‌شود. خودتان را محدود نکنید. خلاق باشید. با لحن شاد و نمایشی صحبت کنید. کودک قطعاً همکاری می‌کند.

۱۱. برنامه غذایی ثابت و منظم (۴ وعده اصلی + ۲ میان وعده سبک)

بدن کودک نظم را دوست دارد. معده او ساعت بیولوژیکی دارد. اگر هر روز سر ساعت معینی غذا بدهید، ترشح آنزیم‌های گوارشی منظم می‌شود. کودک سر ساعت گرسنه می‌شود. برنامه ایده‌آل برای کودکان بالای یک سال: سه وعده اصلی (صبحانه، ناهار، شام) + یک وعده عصرانه (میوه یا لبنیات) + یک میان وعده سبک پیش از ظهر (مثلاً چند خلال بادام و کشمش). فاصله بین وعده‌ها نباید کمتر از دو ساعت و نیم باشد. همچنین بیش از چهار ساعت نگذارید کودک چیزی نخورد. از تنوع در برنامه استفاده کنید. مثلاً شنبه و سه‌شنبه کتلت. یکشنبه و چهارشنبه خوراک مرغ. اما ثبات را در زمان رعایت کنید. کودک بداند بعد از تماشای کارتون ناهار است. بعد از بیدار شدن از چرت صبحانه. این برنامه را روی یخچال بنویسید و به همه اعضای خانواده اعلام کنید. حتی خودتان پایبند باشید. بعد از یک هفته معجزه می‌بینید. کودک به جای گفتن «ناهار نمی‌خورم»، پیش از وعده غذایی می‌آید و می‌گوید «گرسنه‌ام».

۱۲. تکنیک “گلدان جایزه” (هر بار غذا خوردن خوب، یک ستاره)

انگیزه بیرونی می‌تواند در شروع تغییر رفتار مفید باشد. تکنیک گلدان جایزه ساده و مؤثر است. یک ظرف شیشه ای شفاف بردارید. کنار یخچال بگذارید. مقداری ستاره کاغذی رنگی یا مهره کوچک تهیه کنید. هر بار که کودک بدون جنگ و جنجال سر سفره غذا می‌خورد (مهم نیست چقدر)، یک ستاره درون گلدان بیندازید. جلوی چشم خودش. وقتی گلدان پر از ۵ ستاره شد، یک جایزه کوچک و غیرخوراکی به او بدهید. مثلاً یک برچسب جدید، یک اسباب بازی کوچک، یک شب دیرتر خوابیدن، یا رفتن به پارک. از جایزه خوراکی استفاده نکنید (مثل شکلات). به تدریج فاصله جوایز را بیشتر کنید. مثلاً بعد از ۱۰ ستاره. سپس بعد از ۱۵ ستاره. این روش جنگ قدرت را تبدیل به بازی می‌کند. کودک به جای مقاومت، همکاری می‌کند. پس از چند هفته رفتار غذا خوردن نهادینه می‌شود. آن موقع دیگر گلدان را بردارید. اما یادتان باشد همزمان از تحسین کلامی هم استفاده کنید. «آفرین، امروز خیلی خوب لقمه گرفتی!».

۱۳. عدم نمایش نگرانی والدین (بی‌تفاوتی ظاهری به مقدار خورده شده)

کودک به طرز شگفت‌آوری احساسات شما را می‌خواند. اگر به مقدار غذای خورده شده نگران باشید، او متوجه می‌شود. بعد از این نگرانی شما به عنوان یک اهرم قدرت استفاده می‌کند. «نمی‌خورم تا مادر نگران شود». راه حل ساده است: بی‌تفاوتی ظاهری را تمرین کنید. حتی اگر کودک اصلاً لب به غذا نزد، ابروهایتان را بالا نیندازید. لبخند بزنید و بگویید «خیلی خوب، شاید گرسنه نیستی». بعد غذا را جمع کنید. هیچ اظهار نگرانی نکنید. هیچ بحث و جدلی. گویی این طبیعی‌ترین اتفاق دنیاست. در باطن شما دقیقاً میزان غذا را ثبت می‌کنید. اما روی صورتتان هیچ اضطرابی نشان ندهید. کودک می‌بیند بازی قدرت جواب نمی‌دهد. به زودی دست از لجبازی برمی‌دارد. این روش را برای یک هفته مداوم اجرا کنید. خیلی سریع نتیجه می‌گیرید. سخت است، اما ممکن است. نفس عمیق بکشید. اعتماد کنید کودک گرسنه خودش می‌خورد. وظیفه شما فقط ارائه غذای سالم است، نه خوراندن اجباری.

۱۴. مکمل‌های اشتها آور طبیعی (تخم شربتی، خاکشیر، آب زرشک – با مشورت پزشک)

گاهی بی‌اشتهایی کودک ریشه در کمبود مواد معدنی یا حرارت بدنی دارد. طب سنتی برای این موارد مکمل‌های طبیعی پیشنهاد می‌دهد. تخم شربتی را با کمی گلاب و آب ولرم مخلوط کنید. یک قاشق مرباخوری قبل از غذا به کودک بدهید. لعاب تخم شربتی معده را نرم می‌کند و اشتها را باز می‌کند. خاکشیر هم خاصیت خنک‌کننده و اشتهاآور دارد. یک قاشق غذاخوری خاکشیر را با هل و کمی نبات دم کنید. صاف کنید و به کودک بدهید. آب زرشک هم برای کودکانی که گرمای بدنشان بالاست و بی‌اشتهایی دارند بسیار مؤثر است. فقط یک قاشق چایخوری در یک لیوان آب. اما هشدار مهم: هیچ مکمل طبیعی بدون مشورت پزشک به کودک زیر دو سال ندهید. حتی تخم شربتی و خاکشیر. ممکن است کودک حساسیت داشته باشد. یا مشکل گوارشی پیدا کند. حتماً از متخصص طب سنتی یا پزشک اطفال اجازه بگیرید. این مکمل‌ها درمان اصلی نیستند. فقط در کنار راهکارهای رفتاری مؤثرند. هرگز به کودک زور ندهید که این مواد را بخورد. اگر نپسندید، جایگزین دیگری پیدا کنید.

۱۵. نمایش فیلم یا انیمیشن کوتاه خوردن شخصیت محبوب کودک (پیش از غذا نه حین غذا)

کودکان از شخصیت‌های کارتونی تقلید می‌کنند. از این ابزار هوشمندانه استفاده کنید. قبل از وعده غذایی (حدود ۱۵ دقیقه قبل)، یک کلیپ کوتاه ۳۰ ثانیه‌ای از انیمیشن محبوب کودک پخش کنید که در آن شخصیت در حال خوردن غذای سالم است. مثلاً «پپا» در حال خوردن اسفناج. یا «بن تن» در حال نوشیدن شیر. یا «می‌می» در حال خوردن کلم بروکلی. این کار اشتهای عصبی کودک را تحریک می‌کند. اما نکته مهم: فیلم را حین غذا پخش نکنید! هرگز تلویزیون یا تبلت را سر سفره نیاورید. چون حواس کودک را پرت می‌کند و ارتباط او با غذا و خانواده را از بین می‌برد. فقط پیش از غذا، به عنوان یک محرک کوتاه استفاده کنید. بعد از کلیپ، بگویید «ببین پپا اسفناج خورد تا قوی بشه. حالا نوبت توئه!». بعد تلویزیون را خاموش کنید و سر سفره بنشینید. این روش مخصوصاً برای کودکان ۲ تا ۵ ساله معجزه می‌کند. می‌توانید کتاب داستان هم به همین شکل استفاده کنید.

بخش چهارم: چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

همه بی‌اشتهایی‌ها خطرناک نیستند. گاهی فقط یک مرحله رشدی است. اما برخی نشانه‌ها را جدی بگیرید. در این موارد حتماً به پزشک اطفال مراجعه کنید.

نخست، کاهش وزن کودک را کنترل کنید. اگر وزن کودک افت کرده یا سه ماه متوالی اضافه وزن نداشته، خطرناک است. دوم، بی‌حالی و بی‌حالی شدید. کودک بی حال است. زیاد می‌خوابد. انرژی ندارد. یا تحریک‌پذیر و بی‌تاب شده است. اینها نشانه کمبود مواد مغذی یا بیماری زمینه‌ای هستند.

سوم، دل درد مداوم. اگر کودک هر بار بعد از غذا دل درد می‌گیرد، گریه می‌کند یا دست روی شکم می‌گذارد، حتماً چک کنید. رفلاکس، یبوست مزمن یا آلرژی غذایی می‌تواند باعث این علائم شود.

چهارم، اختلال در رشد. قد و وزن کودک از منحنی رشد استاندارد خارج شده است. پزشک باید علت را پیدا کند. کمبود هورمون رشد یا سوءجذب مواد غذایی نیاز به مداخله فوری دارد.

پنجم، امتناع کامل از تمام گروه‌های غذایی. اگر کودک نه تنها گوشت و سبزی، بلکه حتی غذاهای مورد علاقه اش را هم نمی‌خورد، شک کنید. امتناع مطلق گاهی نشانه اختلال حس چشایی (Sensory Processing Disorder) یا افسردگی در کودکان است.

در این موارد خوددرمانی نکنید. مکمل بدون تجویز ندهید. آزمایش خون بگیرید. پزشک متخصص بهترین راهکار را ارائه می‌دهد. نگرانی به موقع شما از بروز مشکلات جدی جلوگیری می‌کند.