کرونا در کودکان، علائم، پیشگیری و مراقبت

راهکارهای پیشگیری؛ سپر دفاعی کودک شما
واکسیناسیون: اولین و مهمترین گام
پزشکان واکسن کرونا را برای کودکان بالای ۵ سال توصیه میکنند. این واکسن سیستم ایمنی کودک را برای مقابله با ویروس آماده میسازد. دوز کامل واکسن، خطر بستری شدن را تا ۹۰٪ کاهش میدهد. نوبت اول و دوم را دقیقاً سر وقت بزنید. در صورت نیاز، دوز یادآور را نیز فراموش نکنید. واکسن عوارض جدی ندارد و فقط ممکن است تب خفیف یا درد بازو ایجاد کند. این عوارض معمولاً طی دو روز برطرف میشوند. در مورد واکسنهای موجود با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید. او بهترین گزینه را با توجه به سن و سابقه سلامتی کودک انتخاب میکند. واکسیناسیون را به تعویق نیندازید، زیرا ویروس همچنان در گردش است. هر روز تأخیر، خطر ابتلا را افزایش میدهد. کودک خود را با آرامش به مرکز واکسیناسیون ببرید و به او توضیح دهید که این کار از او محافظت میکند.
بهداشت فردی (دستها، ماسک و تهویه)
دستهای کودک را با آب و صابون به مدت ۲۰ ثانیه بشویید. این کار را قبل از هر غذا و پس از ورود به خانه انجام دهید. اگر آب و صابون در دسترس نبود، از ضدعفونیکنندههای الکلی با غلظت ۷۰٪ استفاده کنید. ماسک مناسب صورت کودک را در فضاهای بسته و شلوغ بگذارید. ماسک را هر ۴ ساعت یکبار تعویض کنید و به کودک بیاموزید که با دست آلوده به ماسک دست نزند. تهویه محیط اهمیت زیادی دارد. پنجرههای کلاس و اتاق کودک را روزانه باز کنید تا هوای تازه وارد شود. از دستگاه تصفیه هوا نیز میتوانید کمک بگیرید. به کودک آموزش دهید که هنگام سرفه یا عطسه، جلوی دهان خود را با آرنج بگیرد. این عادات ساده را روزانه تمرین کنید تا به رفتار همیشگی کودک تبدیل شوند. پس از هر بار دستشویی، حتماً دستها را با صابون بشویید. بهداشت فردی، ارزانترین و در دسترسترین روش پیشگیری است.
مدیریت حضور در مدرسه و مکانهای شلوغ
در روزهای اوج شیوع، حضور کودک در مدرسه را محدود کنید. با مسئولان مدرسه در مورد برنامههای حضوری و غیرحضوری گفتگو کنید. اگر کودک علائم خفیف دارد، او را به مدرسه نفرستید. در مکانهای شلوغ مانند فروشگاهها، وسایل نقلیه عمومی و مهمانیها، حضور او را کاهش دهید. در صورت اجبار، حتماً ماسک بزنید و فاصله فیزیکی را رعایت کنید. زمان بازی در پارکهای شلوغ را به ساعات خلوتتر موکول کنید. به کودک بیاموزید که با وسایل عمومی مثل نردهها و دستگیرهها تماس مستقیم نداشته باشد. پس از برگشت از هر مکان عمومی، لباسهای او را تعویض کنید و دستهایش را بشویید. اگر یکی از اعضای خانواده بیمار شد، کودک را به طور کامل از او جدا کنید. در این شرایط، اتاق جداگانه و سرویس بهداشتی مجزا برای کودک فراهم کنید. این مدیریت هوشمندانه، ریسک ابتلا را به حداقل میرساند.
مراقبت از کودک مبتلا در خانه
استراحت و تغذیه مناسب (مایعات و غذای سبک)
کودک بیمار را در اتاقی آرام و با نور ملایم بخوابانید. پردهها را بکشید . بدن او برای مبارزه با ویروس به انرژی زیادی نیاز دارد، پس اجازه دهید هر چقدر میخواهد بخوابد. فعالیت بدنی را به صفر برسانید و او را به نقاشی تشویق کنید. مایعات را جدی بگیرید. هر نیم ساعت یک لیوان کوچک آب، شیر گرم یا سوپ رقیق به کودک بدهید. برای جبران الکترولیتها، از محلول اوآراس (ORS) نیز استفاده کنید. غذاهای سبک و زودهضم مثل فرنی، حریره بادام، سوپ جو و پوره سیبزمینی را در وعدههای کوچک سرو کنید. اگر کودک اشتهای خود را از دست داد، هرگز او را مجبور به غذا خوردن نکنید، ولی مایعات را حتماً به او برسانید. عسل طبیعی (برای بالای یک سال) را به شیر گرم اضافه کنید تا گلودرد را تسکین دهد. استراحت کافی و تغذیه صحیح، سیستم ایمنی را تقویت میکنند و مسیر بهبودی را هموار میسازند.
کنترل تب و مصرف داروهای مجاز
نظارت بر تنفس و علائم هشدار
حمایت روانی؛ کاهش استرس و ترس کودک
جمع بندی و نتیجه گیری
سوالات متداول
بله. برخی کودکان حتی پس از بهبودی از عفونت خفیف اولیه، ممکن است دچار عوارض طولانیمدت شوند. این عوارض که به «کووید طولانی» معروف هستند، شامل خستگی مداوم، تنگی نفس، سرفه، درد مفاصل و درد قفسهسینه میشوند. هرچند شدت این عوارض در کودکان معمولاً به اندازهی بزرگسالان جدی نیست. با این حال، هر کودکی که به کرونا مبتلا میشود، در معرض این خطر قرار دارد.
MIS-C یک بیماری نادر اما جدی است که چند هفته پس از ابتلا به کرونا در کودکان بروز میکند. در این حالت، سیستم ایمنی بدن واکنش بیشازحد نشان داده و باعث التهاب در چندین عضو مانند قلب، ریهها، کلیهها و مغز میشود. علائم آن شامل تبِ مداوم و بالا، درد شکم، استفراغ یا اسهال، کهیر پوستی، چشمهای قرمز و خستگی شدید است. این سندرم حتی در کودکانی رخ میدهد که عفونت اولیهی کرونای آنها بدون علامت بوده است
خیر. ابتلای مجدد به ویروس کرونا کاملاً ممکن است. سیستم ایمنی پس از بهبودی، تا چند ماه محافظت ایجاد میکند، اما این ایمنی به مرور زمان کاهش مییابد. ابتلای مجدد حتی میتواند چند هفته پس از عفونت قبلی رخ دهد، هرچند این اتفاق نادر است. علائم در ابتلای مجدد معمولاً خفیفتر هستند، اما گاهی ممکن است شدیدتر هم باشند. بهروز نگهداشتن واکسیناسیون، بهترین راه برای پیشگیری از ابتلای مجدد است
عوارض واکسن کرونا در کودکان معمولاً خفیف و موقتی هستند. شایعترین آنها شامل درد در محل تزریق، خستگی، سردرد، تب و لرز است که ظرف ۴۸ ساعت برطرف میشوند. در موارد بسیار نادر، التهاب عضله قلب (میوکاردیت) یا التهاب کیسهی اطراف قلب (پریکاردیت) در نوجوانان دیده شده است. خوشبختانه میزان بروز این عارضه بسیار کم (۰/۰۰۰۰۴ درصد) بوده و مورد مرگ ناشی از آن گزارش نشده است. فواید واکسیناسیون برای پیشگیری از بیماری شدید، بسیار بیشتر از این عوارض نادر است.
کودکان با برخی بیماریهای زمینهای، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به فرم شدید کرونا قرار دارند. این گروه شامل نوزادان زیر یک سال، و کودکانی میشوند که بیماریهایی مانند دیابت (با کنترل ضعیف قند خون)، آسم، یا نقص شدید سیستم ایمنی دارند. همچنین کودکانی که تحت درمان با داروهای سرکوبکنندهی ایمنی هستند یا سندرم داون دارند، در گروه پرخطر محسوب میشوند. برای این کودکان، دریافت بهموقع واکسن و پیگیری دقیقتر درمان، اهمیت حیاتی دارد.