بسیاری از والدین فکر می‌کنند دندان‌های شیری موقتی هستند و نیازی به رسیدگی جدی ندارند. این طرز فکر اشتباه است. مراقبت از دندان‌های شیری و اهمیت آن فراتر از حفظ ظاهر لبخند کودک است. این مراقبت، پایه‌گذار سلامت دهان او تا پایان عمر خواهد بود.

دندان‌های شیری راهنمای دندان‌های دائمی هستند. آنها فضای کافی را برای رویش دندان‌های اصلی نگه می‌دارند. اگر این دندان‌ها زودتر از موعد بیفتند، دندان‌های مجاور جابه‌جا می‌شوند. در نتیجه، دندان دائمی در جای نادرست رشد می‌کند. پس مراقبت از دندان‌های شیری و اهمیت آن را هرگز دست کم نگیرید.

این دندان‌ها نقش حیاتی در تغذیه و گفتار کودک دارند. کودک با آنها غذا را به خوبی می‌جود. هضم غذا با جویدن صحیح آغاز می‌شود. همچنین تلفظ بسیاری از حروف وابسته به وجود همین دندان‌هاست. پوسیدگی دندان شیری باعث درد شدید و عفونت لثه می‌شود. این عفونت می‌تواند به جوانهٔ دندان دائمی زیر آن آسیب بزند. به همین دلیل مراقبت از دندان‌های شیری و اهمیت آن از همان رویش اولین دندان شروع می‌شود.

والدین مسئولیت اصلی این کار را بر عهده دارند. شما باید از همان ماه‌های اول لثه‌های کودک را تمیز کنید. با رویش اولین دندان، مسواک زدن را آغاز کنید. انتخاب خمیردندان مناسب و آموزش روش صحیح مسواک، وظیفهٔ شماست. ویزیت منظم دندان‌پزشک را در برنامهٔ سالانه قرار دهید. این اقدامات ساده، از درد و هزینه‌های سنگین آینده جلوگیری می‌کند.

در نهایت، لطفاً این باور غلط را کنار بگذارید که «این دندان‌ها می‌افتند و اهمیتی ندارند». مراقبت از دندان‌های شیری و اهمیت آن یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه است. شما با این کار، آیندهٔ دندان‌های دائمی فرزندتان را تضمین می‌کنید. فرزندتان در بزرگسالی از شما تشکر خواهد کرد که لبخندی سالم و مرتب برایش به ارمغان آورده‌اید. پس همین امروز تصمیم بگیرید و مسئولیت را جدی بگیرید.

کودکان بیست دندان شیری دارند. ده دندان در فک بالا و ده دندان در فک پایین. در مقابل، بزرگسالان سی و دو دندان دائمی دارند. تفاوت این دو مجموعه فقط در تعداد نیست.

دندان‌های شیری از نظر ظاهری سفیدتر از دندان‌های دائمی به نظر می‌رسند. مینای روی آنها نازک‌تر و شکننده‌تر است. به همین دلیل پوسیدگی سریع‌تر به مغز دندان می‌رسد. ریشه‌ی دندان‌های شیری بلندتر و باریک‌تر از دندان دائمی است. این ریشه‌ها با رشد دندان اصلی، به مرور تحلیل می‌روند. دندان دائمی از زیر، ریشه‌ی شیری را هل می‌دهد. این فرایند باعث لق شدن و افتادن طبیعی دندان می‌شود.

اندازه‌ی دندان‌های شیری کوچک‌تر است. فاصله‌ی بین آنها کمی بیشتر است. این فضاها برای جایگیری دندان‌های پهن‌تر دائمی ضروری هستند. همچنین رنگ دندان دائمی کمی مایل به زرد است. عاج ضخیم‌تری دارد و بسیار مقاوم‌تر از دندان شیری است. دندان دائمی یک عمر با فرد همراه می‌ماند. پس حفاظت از دندان شیری یعنی حفاظت از جایگاه دندان دائمی.

تأخیر چندماهه در رویش یا افتادن کاملاً طبیعی است. نگران نباشید. بین ۵ تا ۶ سالگی، دندان‌های پیشین پایین شروع به لق شدن می‌کنند. ریشهٔ دندان شیری به تدریج تحلیل می‌رود. دندان دائمی از پایین آن را هل می‌دهد. این فرایند تا ۱۲ سالگی ادامه پیدا می‌کند. در این دوران، دندان‌های شیری و دائمی مدتی در کنار هم زندگی می‌کنند. این حالت کاملاً طبیعی است. فقط مراقبت از هر دو نوع دندان را جدی بگیرید.

تغذیه‌ی مناسب؛ سهم شیر در سلامت دندان‌های شیری

تغذیه‌ی سالم، نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت دندان‌های شیری دارد. آنچه کودک می‌خورد، مستقیماً روی مینای دندان تأثیر می‌گذارد.

مواد قندی، دشمن اصلی دندان‌ها هستند. باکتری‌های دهان، قند را به اسید تبدیل می‌کنند. اسید مینای دندان را تخریب می‌کند. شیرینی، شکلات، آبنبات و نوشابه را محدود کنید. این مواد چسبناک هستند و مدت طولانی روی دندان می‌مانند.

به جای آنها، به کودک میوه‌های تازه بدهید. سیب و هویج، بزاق را تحریک می‌کنند. بزاق، دندان‌ها را شستشو می‌دهد و اسید را خنثی می‌کند. پنیر و ماست نیز گزینه‌های عالی هستند. کلسیم موجود در آنها، مینای دندان را مقاوم می‌سازد.

زمان مصرف خوراکی‌ها نیز مهم است. هرگز به کودک اجازه ندهید در طول شبانه‌روز مدام چیزی بخورد. هر بار خوردن، یک حمله‌ی اسیدی جدید به دندان وارد می‌کند. وعده‌های غذایی اصلی را محدود به سه وعده کنید. میان‌وعده‌ها را سالم انتخاب کنید.

آب بهترین نوشیدنی بین وعده‌هاست. از دادن آبمیوه‌های صنعتی و نوشیدنی‌های قندی خودداری کنید. با انتخاب هوشمندانه‌ی غذاها، می‌توانید از دندان‌های کودک محافظت کنید.